Ζώμινθος

Η Ζώμινθος (Ζόμινθος ή Ζόμιθος) είναι οροπέδιο στους πρόποδες του Ψηλορείτη. Βρίσκεται 8χλμ νοτιοδυτικά των Ανωγείων, στη διαδρομή από την Κνωσό προς το Ιδαίον Άντρον. Η τοποθεσία έγινε γνωστή λόγω του πολύπλοκου κτηριακού συγκροτήματος της μινωικής εποχής που έχει βρεθεί εκεί.

Χαρακτηριστικά στοιχεία η δαιδαλώδης μορφή και η μεγαλοπρέπεια των χώρων του. Το κεντρικό κτήριο, που αποτελείται από 150 περίπου δωμάτια, ήταν διώροφο ή τριώροφο σε ορισμένα σημεία, και οι τοίχοι του, που διασώζονται σε ύψος από 2,5 έως 3 μ., ήταν τοιχογραφημένοι. Διάδρομοι, κλίμακες που κατεβάζουν σε υπόγεια ή οδηγούν στους άνω ορόφους, καθώς και νέες υπόστυλες αίθουσες προστίθενται στους μεγαλοπρεπείς χώρους που είχαν αποκαλυφθεί σε παλαιότερες ανασκαφικές περιόδους και συμπληρώθηκαν στις τελευταίες έρευνες με πολύθυρα και φωταγωγούς. Όλα τα δωμάτια ήταν βαμμένα εσωτερικά με κονίαμα γαλάζιο ή κόκκινο και εξωτερικά με λευκό.

Από την έρευνα διαπιστώθηκε ότι, το κεντρικό κτήριο, εκτός από την κύρια φάση του (γύρω στο 1750 π.Χ.) που ήταν γνωστή έως σήμερα, εκτεινόταν σε μεγαλύτερη επιφάνεια κατά την αμέσως προηγούμενη περίοδο (Παλαιοανακτορική, από το 1900 π.Χ.), οπότε ανεγέρθηκε. Υπήρξε έργο σπουδαίου αρχιτέκτονα, που διαμόρφωσε τους χώρους με σχέδιο, το οποίο προσάρμοσε στο ορεινό τοπίο. Τροποποιήθηκε δε πολλές φορές από τη συνεχή χρήση. Το κτήριο, όπως προκύπτει από τις μεγάλες αίθουσες συγκεντρώσεων που έχουν στο εσωτερικό τους βωμούς και φέρουν περιμετρικά θρανία, αλλά και από το πλήθος των αντικειμένων θρησκευτικού χαρακτήρα (όπως διπλοί πελέκεις, θυμιατήρια κ.λπ.), δεν ήταν μόνο χώρος πολυτελούς κατοικίας σημαντικών προσώπων της δυναστείας της Κνωσού, αλλά και χώρος θρησκευτικών συγκεντρώσεων, προφανώς κατά τις εποχές του χρόνου που το γειτονικό διεθνές θρησκευτικό κέντρο του Ιδαίου Άντρου δεν ήταν προσιτό λόγω καιρικών συνθηκών. Πλήθος ευρημάτων, που ενδέχεται να ήταν αφιερώματα, επιβεβαιώνουν τη χρήση αυτή, όπως σφραγίδες με παράσταση «ιερού κόμβου» και σχηματοποιημένου βουκράνου με ηλιακό δίσκο, χάλκινα ειδώλια λατρευτών, χάντρες περιδεραίου, πήλινα θυμιατήρια, καρποδόχοι και άλλα ειδικής χρήσης αγγεία.

Η Ζώμινθος ήταν ταυτόχρονα παραγωγικό και βιοτεχνικό κέντρο. Οι Μινωίτες εκμεταλλευόμενοι τον πλούτο του Ψηλορείτη, οργάνωσαν στη Ζώμινθο εργαστήρια παραγωγής κεραμικών έργων, όπως δείχνει το κεραμικό εργαστήριο και ο κλίβανος, και εργαστήρια επεξεργασίας ορείας κρυστάλλου, υλικού που υπάρχει στην περιοχή. Κατά την τελευταία ανασκαφική περίοδο, αποκαλύφθηκε μεταλλουργικός κλίβανος. Έτσι δεν είναι τυχαία η ανακάλυψη του πλήθους των χαλκών που βρέθηκαν για μία ακόμη φορά. Το μαλλί από τα πρόβατα που γνωρίζουμε από τις πινακίδες της Κνωσού, αλλά και τα φυτά του Ψηλορείτη που έστελναν στην Αίγυπτο, όπως γνωρίζουμε από αιγυπτιακές επιγραφές, και είχαν ιαματικές και καλλωπιστικές ιδιότητες, ήταν από τα κύρια προϊόντα που εμπορευόταν οι κάτοικοι της Ζωμίνθου. Ευρήματα μυκηναϊκών χρόνων βρέθηκαν σποραδικά στον χώρο και δείχνουν τη σχέση με τον μυκηναϊκό οικισμό που αποκαλύφθηκε από τον Γιάννη Σακελαράκη, 100 μέτρα ανατολικότερα, ενώ η χρήση του στους ιστορικούς χρόνους διαπιστώνεται από αρχιτεκτονικά (ρωμαϊκά) λείψανα και κινητά ευρήματα που δηλώνουν τη διαχρονικότητα του χώρου, ακριβώς όπως και του γειτονικού Ιδαίου Άνδρου.

Επιπρόσθετα μέσα στον αρχαιολογικό χώρο, 30 μέτρα από την είσοδο, βρίσκεται ένας αιωνόβιος Κράταιγος (Grataegus monogyna) με εντυπωσιακό μέγεθος.  Το δέντρο έχει ύψος 11,40 μέτρα, σε αντίθεση με τους περισσότερους κράταιγους που είναι θάμνοι, και έχει χαρακτηριστεί ”μνημείο της Φύσης». Γύρω από τον κορμό του έχει κατασκευαστεί χαμηλό πέτρινο τοιχίο, ύψους 0,50μ. ενώ η κόμη του είναι πυκνή και παρουσιάζει ομοιόμορφη κατανομή των κλάδων σε διάμετρο 11-12μ.

Τοποθεσία

No items found
Φωτογραφίες
Μετάβαση στο περιεχόμενο